Grudniowa paczka od firmy nigdy nie jest tylko paczką. Odbiorca rozpakowuje ją i w kilka sekund wyciąga wniosek: kim jestem dla tych ludzi. Za duży prezent w luźnej relacji wprawia w zakłopotanie, za skromny przy wieloletnim partnerze zostawia lekki niesmak, a dobrze trafiony - zostaje w pamięci na cały kolejny rok. I to właśnie, a nie budżet, jest sednem świątecznych upominków w firmie.
Dlatego zamiast pytać „co kupić w tym roku”, warto zacząć od innego pytania: kim jest osoba po drugiej stronie i na jakim etapie jest nasza współpraca. Ta sama firma może mieć w jednym grudniu klienta poznanego trzy tygodnie temu i kontrahenta, z którym pracuje od dekady. Jeden zestaw upominków dla obu jest zwykle chybiony w którąś stronę.
Poniżej rozkładamy to na sytuacje, które realnie zdarzają się w małych i średnich firmach, i podpowiadamy, jaka forma upominku pasuje do każdej z nich.
- Prezent czytany jest jako komunikat o relacji - jego forma mówi więcej niż wartość.
- Klient jednorazowy i nowy potrzebuje gestu otwierającego, stały klient - upominku użytkowego, kluczowy kontrahent - czegoś przygotowanego indywidualnie.
- Zbyt okazały prezent w relacji formalnej bywa kłopotliwy, bo może kolidować z polityką firmy odbiorcy.
- Kartka z odręcznym podpisem to minimum, które sprawdza się w każdej relacji i nigdy nie jest błędem.
- Zacznij od listy odbiorców i trzech poziomów - dopiero potem dobieraj konkretne przedmioty.
Prezent mówi o relacji, nie o budżecie
Upominek firmowy działa jak zdanie wypowiedziane na głos. Drobny, praktyczny przedmiot mówi: pamiętamy o Tobie i chcemy być pod ręką. Zestaw przygotowany indywidualnie mówi: ta współpraca jest dla nas istotna. Kartka z podpisem całego zespołu mówi: to my, konkretni ludzie, a nie adres mailowy.
Kłopot pojawia się wtedy, gdy komunikat nie pasuje do stanu faktycznego. Wystawny zestaw wysłany do kogoś, z kim rozmawialiśmy dwa razy, brzmi jak próba zrobienia wrażenia. Skromny gadżet wysłany do partnera, z którym firma pracuje od lat, brzmi jak rutyna. Dobór formy do relacji jest więc ważniejszy niż to, ile pozycji ma paczka. Szerzej pisaliśmy o tym we wpisie o tym, czym różnią się gadżety dla klientów, pracowników i kontrahentów.
Sześć sytuacji i pasująca forma
Poniższe grupy pokrywają większość firmowej listy. Nie trzeba trzymać się ich sztywno - warto natomiast przypisać każdego odbiorcę do którejś z nich, zanim zacznie się wybierać przedmioty.
Klient jednorazowy
Ktoś złożył u nas jedno zamówienie i póki co na tym się skończyło. Tu najlepiej działa gest lekki: kartka świąteczna z krótką, osobistą notką i podpisem osoby, która prowadziła to zamówienie. Bez zobowiązania, bez presji, a jednak zauważalne. Jeśli chcesz dołożyć coś drobnego, niech to będzie przedmiot codziennego użytku, na przykład dobry długopis albo notes.
Klient pozyskany w tym roku
Relacja jest świeża i właśnie się rozkręca. Warto pokazać, że traktujemy ją poważnie, ale nie przesadzić. Sprawdza się kartka plus jeden przemyślany upominek użytkowy - taki, który zostaje na biurku i przypomina o firmie przy okazji zwykłej pracy. To dobry moment, żeby zadbać o jakość jednego przedmiotu zamiast liczby drobiazgów. Wątek rozwijamy we wpisie o tym, czy klient zapamięta upominek premium, czy kilka drobnych gadżetów.
Stały klient
Zamawia regularnie, zna nasz zespół po imieniu, kontakt jest swobodny. Tu dobrze wypada upominek użytkowy o wyraźnie lepszej klasie niż standardowy gadżet: metalowy długopis, pendrive z grawerem, porządny notes. Kluczowe jest to, żeby przedmiot dało się realnie używać - to on przez cały rok podtrzymuje kontakt.
Kluczowy kontrahent
Kilku odbiorców, od których zależy istotna część przychodu. Dla nich warto przygotować zestaw: dwa lub trzy elementy zapakowane razem, w opakowaniu z logo, z kartką w środku. Zestaw działa inaczej niż pojedynczy przedmiot, bo widać w nim decyzję i pracę, a nie zakup z katalogu.
Partner z wieloletnią współpracą
Relacja, w której wszyscy wszystko już o sobie wiedzą. Standardowy upominek tu nie wystarczy - liczy się personalizacja. Imię na przedmiocie, nawiązanie do wspólnego projektu, upominek dopasowany do tego, czym ta osoba naprawdę się zajmuje. Warto rozważyć małą serię, przygotowaną wyłącznie dla kilkunastu najważniejszych partnerów.
Klient, który odszedł
Współpraca się zakończyła, ale zostawiła dobre wspomnienia. Świąteczna kartka bez oferty, bez cennika i bez pytania o powrót jest tu najmocniejszym możliwym ruchem. Pokazuje, że relacja była czymś więcej niż transakcją. Zaskakująco często to właśnie taka kartka odnawia kontakt kilka miesięcy później.
Kiedy prezent bywa za duży
Warto mieć z tyłu głowy, że okazały upominek w relacji formalnej nie zawsze jest dobrze przyjmowany. Część odbiorców - zwłaszcza w większych organizacjach, instytucjach i spółkach z rozbudowanymi procedurami - ma wewnętrzne zasady dotyczące przyjmowania prezentów od kontrahentów. Wtedy kosztowna paczka stawia daną osobę w niewygodnej sytuacji: musi ją zgłosić albo odesłać.
To nie powód do rezygnacji z upominków, tylko czynnik do świadomego rozważenia przy konkretnych nazwiskach na liście. W praktyce sprawdza się prosta zasada: im bardziej formalna relacja i im większa organizacja odbiorcy, tym lżejsza i bardziej symboliczna forma. Kartka, kalendarz, drobny przedmiot użytkowy - takie rzeczy przyjmuje się swobodnie i bez zastanowienia.
Jeśli nie wiesz, do której grupy przypisać odbiorcę, wybierz poziom niższy i dołóż lepszą kartkę z odręcznym podpisem. Zbyt skromny prezent z osobistą notką bywa odbierany cieplej niż zbyt okazały bez słowa od nikogo.
Kartka jako minimum, które zawsze działa
W całym tym układzie kartka świąteczna jest elementem uniwersalnym. Pasuje do każdej relacji, nie stawia odbiorcy w kłopotliwej sytuacji, nie wymaga wiedzy o jego gustach i - co ważne - jest jedyną formą, którą można wysłać dosłownie do wszystkich na liście.
Warunek jest jeden: kartka musi wyglądać na napisaną przez człowieka. Odręczny podpis, dwa zdania nawiązujące do konkretnej współpracy, imię osoby prowadzącej kontakt. Sama nazwa firmy nadrukowana na środku daje efekt bliski zeru. Gotowe warianty do wyboru znajdziesz w kategorii kartki świąteczne.
Dobrą praktyką jest wysyłka kartki do wszystkich, a upominków rzeczowych tylko do wybranych grup. Nikt wtedy nie zostaje pominięty, a zróżnicowanie paczek nie rzuca się w oczy.
Jak ułożyć listę odbiorców
Cała ta układanka sprowadza się do jednej tabeli, którą warto przygotować raz i poprawiać co roku. Wystarczy arkusz z czterema kolumnami: nazwa firmy, osoba kontaktowa, typ relacji, przypisany poziom upominku.
- Wypisz wszystkich, do których w ogóle chcesz coś wysłać - łącznie z klientami, z którymi współpraca się zakończyła.
- Przypisz typ relacji według grup opisanych wyżej. Rób to szybko, na wyczucie - pierwsza intuicja zwykle jest trafna.
- Ustal trzy poziomy: sama kartka, kartka z drobnym upominkiem użytkowym, kartka z zestawem. Trzy poziomy wystarczą i są łatwe do ogarnięcia.
- Policz sztuki w każdym poziomie - to gotowa podstawa do zamówienia i do zaplanowania pakowania.
- Zapisz listę na przyszły rok. Za dwanaście miesięcy zaktualizujesz ją w kwadrans zamiast układać od zera.
Przy doborze konkretnych przedmiotów liczy się jedno: upominek przetrwa styczeń tylko wtedy, gdy jest do czegoś potrzebny. Praktyczne kryteria zebraliśmy we wpisie o tym, jak stworzyć firmowy upominek, który nie trafi do szuflady, a szerszy przegląd form znajdziesz w kategorii gadżety reklamowe.
Spójność ważniejsza niż efekt
Ostatnia rzecz, o której łatwo zapomnieć w grudniowym pośpiechu: wszystkie paczki wychodzą z jednej firmy i powinny to widać. Ta sama paleta kolorów, ten sam sposób pakowania, ta sama kartka w środku, różniąca się co najwyżej dopiskiem. Poziomy upominków mogą się różnić zawartością, ale nie stylem.
Dzięki temu firma wygląda na zorganizowaną, a nie na taką, która kupowała prezenty w trzech różnych momentach i w trzech różnych nastrojach. O tym, jak upominki na koniec roku budują relacje w dłuższej perspektywie, pisaliśmy szerzej we wpisie o firmowych upominkach na koniec roku.
Zacznij więc nie od katalogu, tylko od listy nazwisk. Kiedy przy każdym z nich pojawi się typ relacji i poziom upominku, wybór konkretnych rzeczy zajmie popołudnie. A odbiorca dostanie coś, co pasuje do tego, kim naprawdę jest dla Twojej firmy - i to poczuje.



